विश्वप्रसिद्ध नेपाली पर्वतारोही तथा साहसिक अभियानका पर्याय बनेका निर्मल पुर्जा ‘निम्स दाइ’ पाकिस्तानस्थित ८,०४७ मिटर अग्लो ब्रोड पिक हिमालमा गएको भीषण हिमपहिरोमा परेर निधन भएको पुष्टि भएको छ। पुर्जा आफैं संस्थापक रहेको इलाइट एक्सपेडले आधिकारिक विज्ञप्ति जारी गर्दै उनको निधनको पुष्टि गरेको हो।
गत बिहीबार (साउन १४) पाकिस्तानको कराकोरम हिमशृङ्खलामा रहेको विश्वको १२औँ अग्लो हिमाल ब्रोड पिक आरोहणका क्रममा मध्याह्नतिर ठूलो हिमपहिरो गएको थियो। उक्त दुर्घटनामा पुर्जासहित ६ नेपाली र ४ विदेशी गरी १० जना आरोही बेपत्ता भएका थिए।
अन्तिम सन्देशमै थियो सुरक्षित फर्किने प्रार्थना
ब्रोड पिक अभियानमा जानुअघि निम्स दाइले सामाजिक सञ्जालमार्फत भावुक सन्देश सार्वजनिक गरेका थिए। उनले लेखेका थिए, "ब्रोड पिक, म तिमीसँग केवल एउटा कुरा माग्छु—मलाई सुरक्षित रूपमा माथि पुग्न र फेरि सुरक्षित रूपमा फर्किन देऊ।"
उनले कुनै पनि हिमाललाई कहिल्यै हल्का रूपमा नलिने उल्लेख गर्दै बेसक्याम्पबाट पहिलो पाइला चाल्नेबित्तिकै आफ्नो सम्पूर्ण समर्पण अभियानमै केन्द्रित हुने बताएका थिए। दुर्भाग्यवश, सुरक्षित फर्किने उनको त्यो प्रार्थना अधुरै रह्यो।
अधुरै रह्यो अर्को विश्व कीर्तिमान
सन् २०१९ मा केवल ६ महिनाभन्दा केही बढी अवधिमा संसारका ८ हजार मिटरभन्दा अग्ला सबै १४ हिमाल आरोहण गरेर विश्व कीर्तिमान कायम गरेका पुर्जा यसपटक ब्रोड पिक सफलतापूर्वक आरोहण गर्न सकेको भए चोयुबाहेक ८ हजार मिटरभन्दा अग्ला १४ हिमाल दुई–दुई पटक विनाअक्सिजन आरोहण गर्ने विश्वकै पहिलो आरोही बन्ने सम्भावना थियो।
यसअघि अघिल्लो सातामात्र उनले पाकिस्तानको गासरब्रुम–२ सफलतापूर्वक आरोहण गर्दै ८ हजार मिटरभन्दा माथिका हिमालमा आफ्नो ५७औँ सफल आरोहण पूरा गरेका थिए।
गोरखा सैनिकदेखि विश्वकै उत्कृष्ट आरोहीसम्म
म्याग्दीमा जन्मिएर चितवनमा हुर्किएका निर्मल पुर्जा १८ वर्षको उमेरमा बेलायती गोरखा सैनिकमा भर्ती भएका थिए। उनले कुल १६ वर्ष सैन्य सेवामा बिताए, जसमध्ये १० वर्ष बेलायतको अत्यन्तै प्रतिष्ठित यूके स्पेसल बोट सर्भिस (SBS) मा सेवा गरेका थिए। उनी एसबीएसमा आबद्ध हुने पहिलो गोरखा सैनिकसमेत थिए।
सन् २०१२ मा पहिलोपटक लोबुचे इस्ट हिमाल आरोहण गरेपछि उनको हिमाल यात्राले तीव्र गति लियो। सैन्य सेवाबाट सिकेको कठिन परिस्थितिमा निर्णय गर्ने क्षमता, अनुशासन र शारीरिक दक्षताले उनलाई विश्वकै उत्कृष्ट पर्वतारोहीमध्ये एक बनायो।
‘प्रोजेक्ट पोसिबल’ बाट विश्वलाई चकित
धेरैले असम्भव मानेको चुनौतीलाई सम्भव बनाउने लक्ष्यसहित उनले ‘प्रोजेक्ट पोसिबल’ सुरु गरेका थिए। त्यसअन्तर्गत उनले केवल ६ महिनाभन्दा केही बढी अवधिमा ८ हजार मिटरभन्दा अग्ला संसारका सबै १४ हिमाल आरोहण गरेर विश्व रेकर्ड कायम गरे। सन् २०२१ मा निम्स दाइको नेतृत्वमा १० नेपाली आरोहीको टोलीले जाडोयाममा पहिलोपटक के–टु हिमाल सफलतापूर्वक आरोहण गर्दै अर्को ऐतिहासिक कीर्तिमान पनि बनाएको थियो। उनीसँग ५ दिनभित्र सगरमाथा, ल्होत्से र मकालु आरोहण गर्ने रेकर्ड पनि छ। पर्वतारोहणमा असाधारण योगदानका लागि उनले बेलायती महारानी एलिजाबेथ द्वितीयबाट एमबीई (Member of the Order of the British Empire) सम्मानसमेत प्राप्त गरेका थिए।
उद्धारमा पनि उत्तिकै अग्रणी
निम्स दाइ केवल कीर्तिमानी आरोही मात्र थिएनन्। हिमालमा संकटमा परेका आरोहीहरूको उद्धार र सहयोगमा पनि उनी सधैं अग्रपंक्तिमा रहन्थे। अन्तर्राष्ट्रिय पर्वतारोहण समुदायमा उनी साहस, नेतृत्व, टोली भावना र मानवीय सेवाका लागि विशेष सम्मानित थिए। उनको असामयिक निधनसँगै नेपालले विश्व पर्वतारोहण क्षेत्रमा एक अद्वितीय साहसी व्यक्तित्व गुमाएको छ। हिमालप्रतिको समर्पण, असम्भवलाई सम्भव बनाउने आत्मविश्वास र नेपाली पर्वतारोहणलाई विश्वमञ्चमा पुर्याएको योगदानका कारण निर्मल पुर्जा ‘निम्स दाइ’ सधैं स्मरणीय रहनेछन्।
No comments:
Post a Comment